पाठ ८
बसाइँसराइको प्रभाव
१. तलका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् :
बसाइँसराइले पार्ने आर्थिक प्रभावहरूको सूची तयार पार्नुहोस् ।
बसाइँसराइले उत्पत्तिस्थान र गन्तव्यस्थल दुवैको अर्थतन्त्रमा सकारात्मक तथा नकारात्मक प्रभाव पार्छ । यसले जमिनमा जनसङ्ख्याको दबाब, उत्पादन, उत्पादकत्व, प्रतिव्यक्ति आय, विप्रेषण, लगानी तथा उपभोगको स्वरूपमा प्रभाव पार्छ ।
जनसङ्ख्याको दबाबमा परिवर्तन
मानिस बाहिरिने क्षेत्रमा जमिन तथा साधन–स्रोतमा जनसङ्ख्याको दबाब कम हुन सक्छ भने मानिस बसाइँ सरेर जाने क्षेत्रमा जनसङ्ख्याको दबाब बढ्न सक्छ ।
प्रतिव्यक्ति उत्पादनमा प्रभाव
जनसङ्ख्याको वितरण परिवर्तन हुँदा जमिनमा हुने प्रतिव्यक्ति उत्पादन तथा उत्पादनको उपलब्धतामा पनि प्रभाव पर्न सक्छ ।
उत्पादकत्वमा प्रभाव
श्रमशक्तिको स्थानान्तरणले कृषि, उद्योग तथा अन्य आर्थिक गतिविधिको उत्पादकत्वमा परिवर्तन ल्याउन सक्छ ।
प्रतिव्यक्ति आयमा परिवर्तन
रोजगारी तथा आम्दानीका अवसरको खोजीमा हुने बसाइँसराइले व्यक्ति तथा परिवारको प्रतिव्यक्ति आयमा प्रभाव पार्न सक्छ ।
विप्रेषण भित्रिन्छ
वैदेशिक वा अन्य स्थानमा काम गर्ने व्यक्तिले आफ्नो परिवारलाई पठाउने विप्रेषण बसाइँसराइको महत्त्वपूर्ण आर्थिक प्रभाव हो ।
परिवारको आर्थिक स्तर सुधार हुन्छ
विप्रेषणबाट प्राप्त रकमले परिवारको आम्दानी बढाई जीवनस्तर सुधार गर्न मद्दत गर्छ ।
शिक्षा, स्वास्थ्य र सम्पत्तिमा लगानी
विप्रेषणबाट प्राप्त रकम शिक्षा, स्वास्थ्य, घरजग्गा तथा अन्य सम्पत्तिको वृद्धिमा प्रयोग हुन सक्छ ।
उपभोग संस्कृतिमा वृद्धि
आम्दानी बढेसँगै दैनिक उपभोग्य वस्तु तथा सेवामा खर्च गर्ने प्रवृत्ति पनि बढ्न सक्छ ।
उत्पादनमूलक लगानी कम हुन सक्ने
विप्रेषणको ठूलो हिस्सा उपभोगमा खर्च हुँदा कृषि, उद्योग, व्यवसाय वा अन्य उत्पादनमूलक क्षेत्रमा लगानी अपेक्षाकृत कम हुन सक्ने समस्या रहन्छ ।
सकारात्मक आर्थिक प्रभाव
- विप्रेषणबाट परिवारको आय बढ्नु
- शिक्षा तथा स्वास्थ्यमा खर्च बढ्नु
- सम्पत्ति निर्माणमा सहयोग पुग्नु
- केही क्षेत्रमा जनसङ्ख्याको दबाब कम हुनु
नकारात्मक आर्थिक प्रभाव
- गन्तव्य क्षेत्रमा जनसङ्ख्याको दबाब बढ्नु
- उपभोगमुखी खर्च बढ्नु
- उत्पादनमूलक क्षेत्रमा लगानी कम हुन सक्नु
- श्रमशक्तिको स्थानान्तरणले स्थानीय उत्पादनमा असर पर्नु
बसाइँसराइ र आर्थिक प्रभावको सम्बन्ध
बसाइँसराइका सांस्कृतिक प्रभावहरूको समीक्षा गर्नुहोस् ।
बसाइँसराइले केवल आर्थिक वा जनसाङ्ख्यिक क्षेत्रमा मात्र नभई भाषा, संस्कार, रहनसहन, सामाजिक सम्बन्ध तथा सांस्कृतिक पहिचानमा पनि प्रभाव पार्छ ।
भाषिक समायोजनमा कठिनाइ
नयाँ गन्तव्यमा फरक भाषा प्रयोग हुने भए आप्रवासीलाई सञ्चार गर्न तथा स्थानीय समुदायसँग घुलमिल हुन कठिनाइ हुन सक्छ ।
सांस्कृतिक समायोजन
नयाँ समाजको संस्कार, मूल्य–मान्यता तथा रहनसहनसँग अनुकूल हुन आप्रवासीलाई समय लाग्न सक्छ ।
सामाजिक समायोजनमा चुनौती
फरक सामाजिक परिवेशमा बस्दा सम्बन्ध निर्माण, समुदायमा समावेश हुन तथा स्थानीय सामाजिक व्यवहार बुझ्न कठिनाइ आउन सक्छ ।
गाउँ–सहर संस्कृतिबीच अन्तरक्रिया
गाउँबाट सहर वा सहरबाट गाउँ हुने बसाइँसराइले दुई फरक जीवनशैली तथा संस्कृतिबीच आदानप्रदान बढाउँछ ।
विदेशी रहनसहनको प्रभाव
विदेश वा अन्य आधुनिक सहरी क्षेत्रबाट फर्किएका व्यक्तिको पहिरन, खानपान तथा जीवनशैलीको प्रभाव स्थानीय समुदायमा फैलिन सक्छ ।
मौलिक संस्कृतिमा परिवर्तन
बाह्य संस्कृतिको अत्यधिक प्रभाव पर्दा स्थानीय भाषा, संस्कार, परम्परा तथा मौलिक सांस्कृतिक अभ्यासमा परिवर्तन वा विचलन आउन सक्छ ।
समीक्षा
बसाइँसराइले विभिन्न संस्कृति र जीवनशैलीबीच सम्पर्क तथा आदानप्रदान बढाउँछ । यसले सांस्कृतिक विविधता र नयाँ अनुभवको अवसर दिन सक्छ, तर बाह्य संस्कृतिको अत्यधिक प्रभाव परेमा स्थानीय मौलिकता कमजोर हुने जोखिम पनि रहन्छ ।
| पक्ष | पर्न सक्ने प्रभाव |
|---|---|
| भाषा | नयाँ भाषासँग समायोजन गर्नुपर्ने अवस्था आउँछ । |
| रहनसहन | नयाँ जीवनशैली तथा व्यवहारको प्रभाव पर्न सक्छ । |
| सामाजिक सम्बन्ध | नयाँ समुदायसँग घुलमिल र समायोजन गर्नुपर्ने हुन्छ । |
| संस्कृति | नयाँ संस्कृति भित्रिनुका साथै मौलिक संस्कृतिमा परिवर्तन आउन सक्छ । |
| परम्परा | पुराना अभ्यास र नयाँ अभ्यासबीच मिश्रण वा परिवर्तन हुन सक्छ । |
Discussion
Share a helpful question, idea, or explanation with other students.