आधुनिक नेपालको निर्माणमा पृथ्वीनारायण शाहको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको छ । उनलाई राष्ट्रनिर्माता पनि भनिन्छ । नेपालको आधुनिककालीन राजनीतिक इतिहासमा विभिन्न सकारात्मक तथा नकारात्मक अवस्था देखिएका छन् ।

पृथ्वीनारायण शाहको मृत्युपश्चात् नेपालको राजदरबारमा शक्ति प्राप्तिका लागि षड्यन्त्र र गुटबन्दीको क्रम बढ्दै गएको देखिन्छ । विशेषगरी सानो उमेरमा राजा हुने र राजाको नायब वा मुख्तियार भएर रानी तथा नातेदारहरूले शासन सञ्चालन गर्नुपर्ने अवस्थाको फाइदा उठाउँदै भारदारहरू शक्तिशाली बन्न थाले ।

विभिन्न समूहबीच शक्तिका लागि सङ्घर्ष चलिरहेकै अवस्थामा राजा राजेन्द्रविक्रम शाह उमेर पुगेपछि पनि शासन सञ्चालनमा प्रभावकारी हुन सकेनन् । उनले पहिले जेठी रानी साम्राज्यलक्ष्मी देवी र पछि कान्छी रानी राज्यलक्ष्मीलाई शासनको धेरै अधिकार दिएका कारण दरबारमा विभिन्न गुटको प्रभाव बढ्दै गयो ।

राजा ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाहको शासनकालमा भएका विभिन्न राजनीतिक घटनाक्रमले राजसंस्थाप्रति जनअसन्तोष बढाउँदै लग्यो । राजगद्दी त्याग्नुपर्ने अवस्थासम्म पुग्नुका प्रमुख कारणहरू निम्नानुसार छन् :