Class 12 Social एकाइ ५ पाठ २ Notes

एकाइ ५

पाठ २

प्रदेशहरूको जनसाङ्ख्यिक अवस्था र विशेषता

तलका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् :

जनसङ्ख्याको आधारमा नेपालको सबैभन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको जिल्ला कुन हो ?

उत्तरः

जनसङ्ख्याको आधारमा नेपालको सबैभन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको जिल्ला काठमाडौँ हो ।

जनसङ्ख्या धेरैदेखि थोरैको आधारमा क्रमशः प्रदेशहरूको नाम लेख्नुहोस् ।

उत्तरः

जनसङ्ख्या धेरैदेखि थोरैको आधारमा प्रदेशहरूको क्रम निम्नानुसार रहेको छ :

बागमती प्रदेश २०.९%
प्रदेश नं. २ २०.४%
प्रदेश नं. १ १७.१%
लुम्बिनी प्रदेश १६.९%
सुदूरपश्चिम प्रदेश ९.६%
गण्डकी प्रदेश ९.३५%
कर्णाली प्रदेश ५.८%

नेपालको जनसङ्ख्याको प्रदेशगत आकारलाई वृत्तचित्रमा प्रस्तुत गर्नुहोस् ।

उत्तरः

नेपालको कुल जनसङ्ख्या २,६४,९४,५०४ रहेको छ । यसलाई प्रदेशगत आधारमा वृत्तचित्रमा निम्नानुसार प्रस्तुत गरिएको छ :

बागमती प्रदेश २०.९%
प्रदेश नं. २ २०.४%
प्रदेश नं. १ १७.१%
लुम्बिनी प्रदेश १६.९%
सुदूरपश्चिम प्रदेश ९.६%
गण्डकी प्रदेश ९.३५%
कर्णाली प्रदेश ५.८%

नेपालको प्रदेशगत जनसङ्ख्या वितरणको विश्लेषण गर्नुहोस् ।

उत्तरः

नेपालको प्रदेशगत जनसङ्ख्या वितरण समान छैन । प्रदेशअनुसार परिवार सङ्ख्या, औसत परिवारको आकार, लैङ्गिक अनुपात तथा सहरी जनसङ्ख्यामा भिन्नता पाइन्छ ।

प्रदेश नं. १

प्रदेश नं. १ मा ९,९२,४४५ घरपरिवार रहेका छन् । यस प्रदेशमा औसत परिवारको आकार ४.५६ र लैङ्गिक अनुपात ९०.३२ रहेको छ ।

यस प्रदेशको सहरी जनसङ्ख्या २६,३९,९४६ अर्थात् ५८.२% रहेको छ ।

प्रदेश नं. २

प्रदेश नं. २ मा ९,३२,०८७ घरपरिवार रहेका छन् । यस प्रदेशमा औसत परिवारको आकार ५.८३ र लैङ्गिक अनुपात १०१.२ रहेको छ ।

यस प्रदेशको सहरी जनसङ्ख्या ७१.९% रहेको छ ।

बागमती प्रदेश

बागमती प्रदेश जनसङ्ख्याको हिसाबले सबैभन्दा ठूलो प्रदेश हो । यस प्रदेशमा १२,७०,६९७ घरपरिवार रहेका छन् ।

यस प्रदेशले नेपालको लगभग २०.९% जनसङ्ख्या ओगटेको छ । यस प्रदेशको सहरी जनसङ्ख्या ६०.५% रहेको छ ।

लुम्बिनी प्रदेश

लुम्बिनी प्रदेशमा ८,८५,२०३ घरपरिवार रहेका छन् । यस प्रदेशले नेपालको कुल जनसङ्ख्याको १६.९% भाग ओगटेको छ ।

लुम्बिनी प्रदेशमा ५१.७% सहरी जनसङ्ख्या रहेको छ ।

कर्णाली प्रदेश

कर्णाली प्रदेशमा नेपालको सबैभन्दा कम जनसङ्ख्या रहेको छ । यस प्रदेशमा नेपालको लगभग ५.८% जनसङ्ख्या बसोबास गरेको देखिन्छ ।

यहाँ जम्मा २,९८,३५९ घरपरिवार रहेका छन् । यस प्रदेशमा सहरी जनसङ्ख्या ४९.३% रहेको छ ।

सुदूरपश्चिम प्रदेश

सुदूरपश्चिम प्रदेशमा ४,६९,९७१ घरपरिवार रहेका छन् । यस प्रदेशले नेपालको लगभग ९.६% जनसङ्ख्या ओगटेको छ ।

स्रोत सामग्रीमा यस प्रदेशको सहरी जनसङ्ख्याको प्रतिशत ५८.९% र अर्को स्थानमा ८५.९% गरी दुई फरक रूपमा उल्लेख गरिएको छ ।

निष्कर्षः प्रदेशगत रूपमा हेर्दा बागमती प्रदेशमा सबैभन्दा धेरै र कर्णाली प्रदेशमा सबैभन्दा कम जनसङ्ख्या रहेको देखिन्छ । जनसङ्ख्या वितरणमा भौगोलिक अवस्था, सहरीकरण, रोजगारी, सेवा-सुविधा तथा बसाइँसराइ जस्ता पक्षको प्रभाव रहेको हुन्छ ।

Discussion

Share a helpful question, idea, or explanation with other students.

Leave a Comment

Write a clear question, answer, or helpful explanation.
Your email will not be published.

Download Our Offline App

Study class-wise notes even when internet is not available. Get the app from Play Store.

Nepal eNotes offline app preview
Get it on Google Play