सार्वजनिक निकायमा रहेका सार्वजनिक महत्त्वका सूचना माग्ने र पाउने अधिकारलाई सूचनाको हक भनिन्छ । सूचनाको हक कानुनमा उल्लेख भएर मात्र पर्याप्त हुँदैन; नागरिकले व्यवहारिक रूपमा पनि त्यस्ता सूचनामा पहुँच पाउन सक्नुपर्छ ।

त्यसैले नागरिकलाई सूचनाको हकको सार्थक प्रत्याभूति गराउन राज्यले यस अधिकारलाई संवैधानिक तथा कानुनी रूपमा सुनिश्चित गर्नुपर्छ ।

सूचनाले नागरिक, सार्वजनिक निकाय र शासन व्यवस्थाबीच पारदर्शिता तथा जवाफदेहिता कायम गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । सूचनाको हकका प्रमुख महत्त्वहरू निम्नानुसार छन् :

सूचनाको हकले सार्वजनिक महत्त्वको निर्माण कार्य भइरहेको स्थानको भ्रमण तथा अवलोकन गर्ने, कुनै सामग्रीको प्रमाणित नमुना लिने वा कुनै यन्त्रमा राखिएको सूचना त्यस्तो यन्त्रमार्फत प्राप्त गर्ने अधिकारसमेतलाई जनाउँछ ।

प्रत्येक सार्वजनिक निकायले नागरिकको सूचनाको हकको सम्मान र संरक्षण गर्नुपर्छ । यसका लागि सार्वजनिक निकाय वा संस्थाले निम्न कार्यहरू गर्नुपर्छ :

सूचनाको हक भए पनि सबै प्रकारका सूचना सार्वजनिक गर्न मिल्दैन । केही सूचना सार्वजनिक गर्दा राज्य, संस्था, व्यक्ति वा सार्वजनिक हितमा गम्भीर नकारात्मक असर पर्न सक्छ । स्रोत सामग्रीमा उल्लेख गरिएका त्यस्ता सूचनाहरू निम्नानुसार छन् :