नेपालको इतिहासमा लिच्छवि वंशको शासनकाललाई निकै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ । वंशावली एवम् पुराणहरूमा सूर्यवंशी क्षत्रियहरूले किरातहरूलाई जितेर नयाँ शासन व्यवस्था कायम गरेको उल्लेख पाइन्छ ।

नेपाल आउनुभन्दा अघि लिच्छविहरू भारतको बिहारमा पर्ने वैशाली क्षेत्रमा स्वतन्त्र गणतन्त्रात्मक शासन प्रणालीअनुसार शासन सञ्चालन गर्ने गर्थे । पछि त्यहाँ राजतन्त्रात्मक शासन प्रणाली सुदृढ हुँदै जाँदा र राजा अजातशत्रुबाट पराजित भएपछि लिच्छविहरू नेपाल प्रवेश गरेको मानिन्छ ।

नेपालमा तत्कालीन शासक वर्गप्रति जनताको असन्तोष रहेको अवस्थामा लिच्छविहरूले जनभावनाअनुसार सङ्घर्षको नेतृत्व गरे । किरातहरू पराजित भएर पूर्वी भेगतर्फ विस्थापित भए र केन्द्रमा लिच्छविहरूको राज्यसत्ता कायम भयो ।

लिच्छविकालीन आर्थिक अवस्था मुख्यतः कृषिमा आधारित थियो । जग्गाको नाप बुझाउन भूमि शब्द र अन्नको नाप बुझाउन मानिका शब्दको प्रयोग गरिएको पाइन्छ । कृषिका लागि राजकुलोको व्यवस्था गरिएको हुन्थ्यो र कृषिमा लगाइने करलाई भाग भनिन्थ्यो ।

लिच्छविकालमा उद्योग र व्यापारमा पनि निकै उन्नति भएको थियो । नेपालमा काष्ठ उद्योग, माटो तथा धातुका उद्योग, ढुङ्गासम्बन्धी उद्योग, रङसम्बन्धी उद्योग, ऊनी कपडा उद्योग, हातहतियार उद्योग तथा तेल उद्योग फस्टाएका थिए ।

नेपाली तामाको भारतमा माग रहेको र नेपालबाट फलाम, कस्तुरी, तामा तथा चमर निर्यात हुने गरेको उल्लेख पाइन्छ । तिब्बततर्फ खाद्यान्न, ऊनी कपडा, धातुका कलात्मक वस्तु आदि निर्यात हुने गरेको थियो ।

हालका पुस्ताले लिच्छविकालीन आर्थिक अवस्थाबाट सिक्नुपर्ने कुराहरू :

लिच्छविकालीन प्रमुख राजा तथा शासकहरू र तिनका महत्त्वपूर्ण कार्यहरू निम्न तालिकामा प्रस्तुत गरिएको छ :