(क) विश्वविद्यालयले प्रदान गर्ने स्नातक उपाधिको स्तर : स्नातक तह

(ख) दुःख वा कष्ट दिने : सताउने

(ग) कुनै सङ्घसंस्थामा नियमानुसार रहेको व्यक्ति : सदस्य

(घ) दिनको बिचको समय : मध्याह्न

(ङ) तुलना गर्न वा भिडाउन सुहाउने अर्को व्यक्ति नभएको : अद्वितीय

अस्पताल, राष्ट्रिय निकुञ्ज, रक्तचाप, अर्बुद रोग, प्रसूति, एक्स-रे, ल्याब, कम्प्युटर, औषधि र उपकरण ।

आरोहण : जुन्को ताबेईले सगरमाथाको सफल आरोहण गरिन् ।

महादेश : एसिया संसारको सबैभन्दा ठूलो महादेश हो ।

निधन : जुन्को ताबेईको सन् २०१६ मा निधन भयो ।

सम्राट : जापानी सम्राटले जुन्को ताबेईलाई सम्मान गरेका थिए ।

लगनशीलता : लगनशीलताले मानिसलाई सफल बनाउँछ ।

चुनौती : जीवनमा आउने चुनौतीसँग डराउनु हुँदैन ।

उदार : उदार व्यक्तिले अरूलाई सहयोग गर्छ ।

भौतिक : भौतिक सुख मात्र जीवनको अन्तिम लक्ष्य होइन ।

लक्ष्य, कीर्तिमान, पर्वतारोहण, स्नातक, हिमस्खलन, निर्देशक, क्यान्सर, अतिरिक्त

यो क्रियाकलाप विद्यार्थीहरूले पालैपालो पाठ पढेर कक्षामा अभ्यास गर्नुपर्छ ।

जुन्को ताबेईको जन्म २२ सेप्टेम्बर सन् १९३९ मा जापानको फुकुसिमा प्रान्तको मिहारा भन्ने सानो सहरमा भएको थियो ।

जुन्को ताबेईले सोवा महिला विश्वविद्यालयमा अङ्ग्रेजी साहित्य विषयमा उच्च शिक्षा हासिल गरिन् ।

जुन्को ताबेईले सन् १९७० मा नेपाल सरकारसँग सगरमाथा आरोहणको अनुमति मागिन् ।

जुन्को ताबेईले आफ्नो जीवनकालमा विश्वका ७६ देशका अग्ला हिमाल आरोहण गरिन् ।

जुन्को ताबेई सानो पर्वतारोहण समूहबाट अगाडि बढेर ठूला समूहमा संलग्न भई पर्वतारोहण गर्न चाहन्थिन् ।

त्यस समयमा महिलालाई पर्वतारोहणका क्षेत्रमा सहज रूपमा अवसर दिइँदैनथ्यो । महिला भएकै कारण कतिपय व्यक्तिले उनको उत्साहलाई हाँसोमा उडाउँथे । त्यसैले धेरै ठाउँमा प्रयास गर्दा पनि उनले अवसर पाउन सकिनन् ।

जुन्को ताबेईले पर्वतारोहणसम्बन्धी अल्पाइन क्लब मा सदस्य बन्ने अवसर पाएकी थिइन् ।

जुन्को ताबेईको विवाह सन् १९६५ मा पर्वतारोही मसनोबु ताबेईसँग भएको थियो ।

जुन्को ताबेईले आफ्नो जीवनकालमा विभिन्न महादेशका उच्च हिमालहरूको सफल आरोहण गरिन् । उनले सात महादेशका अग्ला शिखर चढेर महत्वपूर्ण कीर्तिमान कायम गरिन् । सन् २०१२ मा पेरिटोनियल क्यान्सर भएको थाहा पाएपछि पनि उनले आफ्नो सक्रिय जीवनलाई निरन्तरता दिइन् । उनी शिक्षक र लेखकका रूपमा समेत परिचित थिइन् ।

जुन्को ताबेईको बाल्यकालीन अध्ययन सहज थिएन । सानै उमेरदेखि निमोनियाले सताएका कारण उनी धेरै दिन विद्यालयमा उपस्थित भएर पढ्न सकिनन् । अस्वस्थता र कमजोरीका बाबजुद उनले माध्यमिक शिक्षा उत्तीर्ण गरिन् ।

उच्च शिक्षा हासिल गर्ने इच्छा भएकाले उनले सोवा महिला विश्वविद्यालयमा सन् १९५८ देखि १९६२ सम्म अङ्ग्रेजी साहित्य अध्ययन गरी उच्च शिक्षा हासिल गरिन् ।

जुन्को ताबेई दस वर्षकी हुँदा विद्यालयको शैक्षिक भ्रमणका क्रममा पहिलो पटक जापानको माउन्ट नासु आरोहण गरेकी थिइन् । पहिलो पर्वतारोहण अनुभवबाट उनी निकै उत्साहित भइन् । त्यसपछि उनमा पर्वतारोहणप्रति रुचि र लगाव बढ्दै गयो ।

जुन्को ताबेईले १६ मे सन् १९७५ मा विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको सफल आरोहण गरिन् । यससँगै उनी सगरमाथा आरोहण गर्ने विश्वकी प्रथम महिला बनिन् । यही ऐतिहासिक उपलब्धिका कारण विश्वभरबाट उनलाई बधाई र सम्मान प्राप्त भयो ।

जुन्को ताबेईको जीवनीबाट दृढ इच्छाशक्ति, साहस, लगनशीलता, धैर्य र निरन्तर प्रयास भए जतिसुकै कठिन लक्ष्य पनि पूरा गर्न सकिन्छ भन्ने सन्देश पाइन्छ । अभाव र चुनौती आए पनि आफ्नो लक्ष्य त्याग्नु हुँदैन ।

प्रस्तुत भनाइ ‘जुन्को ताबेई’ जीवनीसँग सम्बन्धित छ । यस भनाइले सगरमाथा आरोहण र मानव जीवनयात्राबिचको समानतालाई स्पष्ट पारेको छ ।

सगरमाथा आरोहण गर्दा आरोहीले चिसो, हिमपात, हिमस्खलन, अक्सिजनको कमी, थकान र ज्यानको जोखिमसमेत सामना गर्नुपर्छ । त्यसरी नै मानिसको जीवनमा पनि अनेक समस्या, अभाव, दुःख र असफलता आउँछन् ।

हिमालको शिखरमा पुग्न साहस, धैर्य, निरन्तर प्रयास र दृढ सङ्कल्प चाहिन्छ । जीवनमा सफल हुन पनि यिनै गुण आवश्यक हुन्छन् । त्यसैले सगरमाथा आरोहण र जीवनयात्रा उस्तै हुन् ।

जुन्को ताबेईले पर्वतारोहणका क्रममा सामाजिक, आर्थिक, शारीरिक तथा प्राकृतिक गरी अनेक समस्या बेहोर्नुपर्‍यो । महिला भएकै कारण धेरै पर्वतारोहण समूहमा उनले सहज रूपमा अवसर पाइनन् ।

सगरमाथा अभियानका लागि आवश्यक रकम जुटाउन पनि कठिन भयो । उनले सहयोगका लागि विभिन्न संस्था तथा कम्पनीसँग सम्पर्क गर्नुपर्‍यो । खर्च घटाउन कतिपय सामग्री आफैँ तयार गर्नुपर्‍यो ।

सगरमाथा आरोहणका क्रममा उनीहरूको समूह हिमस्खलनमा समेत पर्‍यो । ताबेईसहित धेरै सदस्य हिउँमा पुरिए । नेपाली शेर्पाहरूको साहस र प्रयासबाट उनीहरूको उद्धार भयो । शिखर नजिक पुग्दा अक्सिजन र खानेकुरा समेत सीमित हुँदै गयो । यस्ता कठिनाइका बीच पनि ताबेईले आफ्नो लक्ष्य छोडिनन् ।

जुन्को ताबेईको जीवन दृढ इच्छाशक्तिको उत्कृष्ट उदाहरण हो । कमजोर स्वास्थ्य, महिलामाथिको भेदभाव, आर्थिक समस्या, अवसरको कमी तथा कठिन प्राकृतिक अवस्थाजस्ता धेरै चुनौती उनका अगाडि आए ।

तर उनले कुनै पनि समस्याका कारण आफ्नो लक्ष्य त्यागिनन् । उनले नियमित अभ्यास गरिन्, पर्वतारोहणमा निरन्तर लागिरहिन् र समस्याको समाधान खोज्दै अगाडि बढिन् ।

अन्ततः १६ मे सन् १९७५ मा सगरमाथाको शिखरमा पुगेर उनी विश्वकी प्रथम महिला सगरमाथा आरोही बन्न सफल भइन् । यसबाट दृढ इच्छाशक्ति, साहस र निरन्तर प्रयास भए जतिसुकै चुनौतीपूर्ण काम पनि पूरा गर्न सकिन्छ भन्ने पुष्टि हुन्छ ।

जुन्को ताबेईमा बाल्यकालदेखि नै पर्वतारोहणप्रति विशेष रुचि थियो । दस वर्षको उमेरमा विद्यालयको शैक्षिक भ्रमणका क्रममा माउन्ट नासु आरोहण गरेपछि उनको पर्वतारोहणप्रतिको उत्साह झन् बढ्यो । कमजोर स्वास्थ्य भए पनि उनले आफ्नो रुचि त्यागिनन् र अध्ययनसँगै पर्वतारोहणलाई निरन्तरता दिइन् ।

मेरो भविष्यमा सफल व्यक्ति बन्ने इच्छा छ । आफ्नो लक्ष्य पूरा गर्न म नियमित अध्ययन गर्ने, नयाँ ज्ञान र सीप सिक्ने, समयको सदुपयोग गर्ने तथा आफ्नो कामप्रति अनुशासित रहनेछु । असफलता आए पनि हिम्मत नहारेर त्यसबाट सिक्दै निरन्तर प्रयास गर्नेछु । जुन्को ताबेईले कठिन परिस्थितिमा पनि आफ्नो लक्ष्य नछोडेझैँ म पनि दृढ इच्छाशक्तिका साथ आफ्नो लक्ष्य प्राप्त गर्ने प्रयास गर्नेछु ।

(क) तिमीले अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई सहयोग गर्छौ ।
→ उसले अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई सहयोग गर्छ ।

(ख) म ज्येष्ठ नागरिकलाई सम्मान गर्छु ।
→ तिमी ज्येष्ठ नागरिकलाई सम्मान गर्छौ ।

(ग) उसले परीक्षामा राम्रो नतिजा ल्याउने छ ।
→ म परीक्षामा राम्रो नतिजा ल्याउने छु ।

(घ) हामीलाई खेल्न मन लागेको छ ।
→ तिमीहरूलाई खेल्न मन लागेको छ ।

(ङ) तैले कलम बोकेको छस् ।
→ उसले कलम बोकेको छ ।

मलाई हिमाल आरोहण गर्ने ठूलो इच्छा छ । मैले हिमाल आरोहणका लागि नियमित अभ्यास गर्नुपर्छ । तिमी पनि हिमाल आरोहण गर्न चाहन्छौ भने आवश्यक तालिम लिनुपर्छ । तिमीहरूले सुरक्षाका सामग्री साथमा लैजानुपर्छ । उनीहरू अनुभवी पर्वतारोही हुन् र उनीहरूले हामीलाई बाटो देखाउँछन् । उहाँले हिमाल आरोहण गर्दा धैर्य र साहस आवश्यक हुन्छ भन्नुहुन्छ ।

(क) रोशन पत्रिका पढ्छ ।
→ रोशन पत्रिका पढ्छन् ।

(ख) उहाँले सरसफाइ गर्नुभयो ।
→ उसले सरसफाइ गर्‍यो ।

(ग) उनी कृषक हुन् ।
→ उहाँ कृषक हुनुहुन्छ ।

(घ) तपाईं समाजसेवा गर्नुहुन्छ ।
→ तिमी समाजसेवा गर्छौ ।

(ङ) तिमी किन गम्भीर भएर सोचिरहेका छौ ?
→ तँ किन गम्भीर भएर सोचिरहेको छस् ?

(च) पूजा वादविवाद प्रतियोगितामा प्रथम भइन् ।
→ पूजा वादविवाद प्रतियोगितामा प्रथम भई ।

अनजान, अभद्र, अमर्यादित, अनपढ, अनुचित, अनुशासित, अनुसन्धान, अनुवाद, अनुलेखन, अभिभावक, अभिरुचि, अभिमान, अभिनय, उपकार, उपदेश, उपयोग, उपाय, प्रगति, प्रयास, प्रभाव, अवरोध, उत्प्रेरणा, अनुसरण, विरोध, सहअस्तित्व, सहकार्य, विकास र सहमति ।

अभाव = अ + भाव

प्रतिकूलता = प्रति + कूलता

निराशा = निर् + आशा

अनुकरणीय = अनु + करणीय

अस्वस्थता = अ + स्वस्थता

उपस्थित = उप + स्थित

उत्तीर्ण = उत् + तीर्ण

सिँगौरी, चाहिँ, पाँचौँ, हुँदा, सँग, हाँसो, सधैँ, आफैँ, पाउँदा, ठाउँ ।