लिङ्गको अध्ययन गर्दा प्राकृतिक लिङ्ग र सामाजिक लिङ्ग गरी दुई अवधारणाबाट हेरिन्छ । अङ्ग्रेजीमा प्राकृतिक वा जैविक लिङ्गलाई Sex र सामाजिक लिङ्गलाई Gender भनिन्छ ।

महिला र पुरुषबीच प्रकृतिले सिर्जना गरेका जैविक तथा शारीरिक भिन्नतालाई प्राकृतिक लिङ्ग भनिन्छ भने समाज, संस्कृति, परम्परा र सामाजिक व्यवहारले महिला तथा पुरुषका लागि निर्धारण गर्ने फरक भूमिका, जिम्मेवारी र अपेक्षालाई सामाजिक लिङ्ग वा लैङ्गिकता भनिन्छ ।

बेइजिङ घोषणापत्रले निर्धारण गरेका महिला सरोकारका प्रमुख क्षेत्रहरू निम्नानुसार छन् :

महिला वा पुरुषको परम्परागत पहिचानभन्दा फरक यौनिक अभिमुखीकरण, लैङ्गिक पहिचान वा जैविक विशेषता भएका व्यक्तिहरूलाई व्यापक रूपमा यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक समूहअन्तर्गत समेटिन्छ ।

यस्ता समूहलाई प्रायः LGBTIQ+ जस्ता संक्षिप्त शब्दबाट पनि चिनाइन्छ । यसभित्र समलिङ्गी, उभयलिङ्गी, ट्रान्सजेन्डर, इन्टरसेक्स, क्वियरलगायत विभिन्न पहिचान समेटिन्छन् ।

पछिल्लो समयमा समाजमा यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यकप्रतिको दृष्टिकोणमा क्रमशः सुधार हुँदै गएको छ । उनीहरू पनि समाजका समान सदस्य भएकाले शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी, सुरक्षा, सम्मान तथा अन्य अवसरमा समान व्यवहार पाउनुपर्छ ।

मानवको जन्मपश्चात् महिला र पुरुषका लागि समाज र संस्कृतिले फरक–फरक भूमिका, सुविधा र अवसर निर्धारण गर्ने प्रवृत्ति लामो समयदेखि रहेको पाइन्छ । यस्ता सामाजिक मान्यता र व्यवहारले महिलालाई विभिन्न अवसरबाट वञ्चित गर्दा उनीहरू पछाडि पर्न सक्छन् ।

जैविक लिङ्ग शारीरिक तथा जैविक विशेषतासँग सम्बन्धित हुन्छ भने सामाजिक लिङ्ग समाज र संस्कृतिले निर्माण गर्ने भूमिका, जिम्मेवारी, व्यवहार तथा अपेक्षासँग सम्बन्धित हुन्छ ।